Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2025 r.
(Sygn. akt P 10/16) po rozpoznaniu pytań prawnych sądów powszechnych (Sąd Rejonowy w Grudziądzu oraz Sąd Rejonowy w Brodnicy) orzekł, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.), rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305l-3054 ustawy – Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Orzeczenie nie zapadło jednogłośnie. Do wyroku zgłoszono dwa zdania odrębne.
Przytaczając dotychczasowe orzecznictwo można zauwazyć poglądy, że Trybunał Konstytucyjny przed 2015r. konsekwentnie podtrzymywał, iż w jego kompetencjach nie mieści się badanie zgodności z Konstytucją aktów sądowego stosowania prawa (w tym rezultatów wykładni sądowej) ani ustalanie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw. TK wzbraniał się przed tak daleko idącym rozumieniem swojej kognicji nawet w sprawach zainicjowanych wniesieniem przez indywidualnych skarżących skarg konstytucyjnych na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał przyjmował jednocześnie, że wykładnia pojęć ustawowych użytych w przepisach prawa stanowiących podstawę prawną orzekania przez sądy w indywidualnych sprawach karnych lub cywilnych należy przede wszystkim do SN i sądów powszechnych, a nie do Trybunału. „Rolą tego ostatniego nie jest też ujednolicenie orzecznictwa sądowego, a zadanie to należy do SN (por. uzasadnienie wyroku TK z 20.04.2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, nr 61. – zdanie odrębne)
Tym niemniej, w przedmiotowej sprawie dot. zasiedzenia służebności przesyłu TK nie zdecydował się na umorzenie postępowania i orzekł o braku skutecznej możliwości zasiedzenia prawa, które expressis verbis nie było wprowadzone do polskiego porządku prawnego.
Warto zwrócić uwagę, że TK w swych rozważaniach pominał rzecz najistotniejszą a mianowicie znaczenie art. 3 k.c. z którego wynika, iż „ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu.” w kontekście analizy konstytucyjności przepisów wprowadzonych na mocy ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 116, poz. 731) m
Jest prawdopodobnym, że orzeczenie TK może wywołać skutek wzrostu postępowań sądowych (wznowień postępowań zakończonych).Ten fakt z kolei może odbić się na wysokości cen i stawek taryfowych.
Po wydaniu wyroku przez TK, należy oczekiwać wzmożonej „aktywności” podmiotów zajmujących się obsługą roszczeń związanych ze słuzebnością przesyłu i bezumownym korzystaniem z nieruchomości.
mateusz perkowski 
Dodaj komentarz